Rzecznik Praw Obywatelskich poinformował na swojej stronie internetowej o uwzględnieniu przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej Rzecznika dot. wyczerpania się sumy gwarancyjnej.
Od ponad roku RPO zajmuje się kwestią wyczerpywania się sum gwarancyjnych. Problem ten dotyczy osób, które uległy wypadkowi w latach ’90., a sprawca zdarzenia nie miał ważnego ubezpieczenia OC. W wyniku jego inicjatywy senacka Komisja Praw Człowieka, Praworządności i Petycji przygotowała projekt ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych.
Projekt zakłada wprowadzenie nowego art. 98b. Nowy przepis nakłada na Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny obowiązek zaspokajania roszczeń o naprawienie szkody na osobie z tytułu umów obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem tych pojazdów oraz ubezpieczenia OC rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, w przypadku wyczerpania się ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej, określonej na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, do wysokości sumy gwarancyjnej określonej w tej właśnie ustawie. Nowy zapis w ustawie ma zapobiec skutkom wyczerpania się sumy gwarancyjnej z umów ubezpieczenia zawartych w latach dziewięćdziesiątych, kiedy to minimalna suma gwarancyjna była wielokrotnie niższa od przyjętej aktualnie (czytaj więcej: UFG będzie wypłacał świadczenia po wyczerpaniu się sum gwarancyjnych z ubezpieczenia OC). W dniu 17 maja br. projekt ustawy został przekazany do prac Sejmu. Obecnie przebiegają konsultacje publiczne nad projektem.
RPO z sytuacją powoda zapoznał się podczas regionalnego spotkania w ubiegłym roku. W latach ’90., gdy był on małym dzieckiem został poszkodowany w wypadku spowodowanym przez nieubezpieczonego kierowcę. W jego przypadku wyczerpała się suma ubezpieczenia z UFG i poszkodowany stracił prawo do renty. Bezskutecznie ubiegał się swoich praw w postępowaniu sądowym I i II instancji. Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił ze skargą kasacyjną do Sądu Najwyższego, który uwzględnił ją i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
W skardze RPO odwołał się art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt I ACa 1143/12. SA w uzasadnieniu ww. wyroku stwierdził, że zapewnienie poszkodowanym ciągłości otrzymywanych świadczeń znajduje nie tylko uzasadnienie w zasadzie słuszności i współżycia społecznego. „Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, wszyscy są równi wobec prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Równość wobec prawa odnosi się do jego stanowienia i nakłada na ustawodawcę obowiązek tworzenia prawa, które nakazuje jednakowo traktować podmioty podobne. Aktualnie przyjęte w prawie unijnym rozwiązania w zakresie mechanizmu określania sum gwarancyjnych w przypadku ubezpieczeń OC posiadaczy pojazdów mechanicznych (tzw. Dyrektywy Komunikacyjne), do których polskie ustawodawstwo jest dostosowywane m.in. poprzez zmiany wskazanych w apelacji pozwanego przepisów z zakresu ubezpieczeń, pozwolą definitywnie wyeliminować problem wyczerpania się sumy gwarancyjnej, co zapewni poszkodowanym możliwość otrzymywania należnych im świadczeń, a więc realizację zasady pełnego odszkodowania” – wskazał SA w pisemnym uzasadnieniu wyroku.
