W związku z rosnącą ilością firm oferujących poszkodowanym szybkie uzyskanie pieniędzy w zamian za przeniesienie roszczeń wobec zakładu ubezpieczeń (w szczególności dotyczących szkód komunikacyjnych) Rzecznik Finansowy zwraca uwagę na najważniejsze aspekty z cesją wierzytelności w ubezpieczeniach.
Cesja wierzytelności to utrata prawa do roszczenia
Cesja wierzytelności polega na przeniesieniu prawa do dochodzenia roszczenia na inny podmiot. W praktyce oznacza to, że firma lub osoba nabywająca roszczenie przejmuje możliwość dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela we własnym imieniu.
Po zawarciu umowy cesji poszkodowany traci możliwość samodzielnego dochodzenia swoich praw wobec zakładu ubezpieczeń.
Zaniżone wynagrodzenie dla poszkodowanego
Największą zaletą cesji jest możliwość szybkiego otrzymania pieniędzy bez konieczności prowadzenia sporu z ubezpieczycielem. Należy jednak pamiętać, że firmy skupujące roszczenia zazwyczaj wypłacają jedynie część rzeczywistej wartości odszkodowania.
W niektórych przypadkach różnica pomiędzy wartością roszczenia a kwotą otrzymaną przez poszkodowanego może być bardzo znacząca i nie pozwala na przywrócenie majątku poszkodowanego do stanu sprzed wypadku. Dlatego przed podpisaniem umowy warto:
👉🏻 oszacować realną wartość roszczenia,
👉🏻 porównać oferty różnych podmiotów,
👉🏻 przeanalizować treść umowy z prawnikiem lub rzeczoznawcą.
Warto również pamiętać, że wraz z wierzytelnością na nabywcę przechodzą także odsetki oraz potencjalne koszty procesu, które w długotrwałych sporach mogą stanowić znaczną część należności.
Cesja powiernicza
Szczególną ostrożność należy zachować przy tzw. cesji powierniczej. W takich przypadkach firma przejmująca roszczenie może zastrzec w umowie obowiązek zwrotu wypłaconych środków, jeżeli nie uda się odzyskać pieniędzy od ubezpieczyciela.
W praktyce oznacza to, że poszkodowany może zostać zobowiązany do oddania wcześniej otrzymanej kwoty.
Ograniczenia w przenoszeniu roszczeń
Polskie przepisy przewidują ograniczenia dotyczące przenoszenia niektórych roszczeń — zwłaszcza związanych ze szkodami na osobie.
Dotyczy to m.in.:
👉🏻 zadośćuczynienia za krzywdę,
👉🏻 rent,
👉🏻 roszczeń związanych z uszkodzeniem ciała lub rozstrojem zdrowia,
👉🏻 części świadczeń przysługujących członkom rodziny zmarłego poszkodowanego.
W wielu przypadkach skuteczne przeniesienie takich roszczeń wymaga spełnienia dodatkowych warunków przewidzianych w przepisach prawa.
Ponadto zbycie wierzytelności ubezpieczonego może wymagać zgody ubezpieczyciela, jeśli umowa ubezpieczenia tak stanowi.
Jak bezpiecznie podjąć decyzję?
Przed podpisaniem umowy cesji warto dokładnie przeanalizować:
👉🏻 rzeczywistą wartość roszczenia,
👉🏻 zakres przenoszonych praw,
👉🏻 zasady rozliczeń i wynagrodzenia,
👉🏻 ewentualny obowiązek zwrotu otrzymanych środków,
👉🏻 skutki utraty prawa do samodzielnego dochodzenia odszkodowania.
Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny – szczególnie gdy umowa zawiera skomplikowane postanowienia lub dotyczy wysokich kwot.
