Celność paremii łacińskich przy jednoczesnej zwięzłości w ich sformułowaniu, zapewniło tym zwrotom popularność i ponadczasowość. Dodanie do tego katalogu cechy uniwersalności paremii, a mianowicie fakt, że funkcjonują w różnych systemach prawnych i są rozumiane przez prawników wielu narodowości, niewątpliwie powoduje, że warto zapoznać się z ich znaczeniem. Poniżej przedstawiamy kilka najbardziej popularnych paremii łacińskich:
Onus probandi – ciężar dowodu
Actori incumbit onus probandi – Ciężar dowodu spoczywa na powodzie.
Ei incumbit probatio, qui dicit, non qui negat – Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto twierdzi, a nie na tym, kto zaprzecza.
Powyższe paremie wyrażają do dziś obowiązującą w prawie cywilnym zasadę, zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w art. 6 kodeksu cywilnego („Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne”) oraz w art. 232 kodeksu postępowania cywilnego („Strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne”). Zgodnie z nią strony toczące spór mają obowiązek przedstawić przed sądem dowody na wykazanie prawdziwości swoich twierdzeń. Przedstawienie dowodów w celu ustalenia stanu faktycznego należy traktować nie tyle jako obowiązek stron, lecz jako ich uprawnienie. Nieprzedstawienie sądowi dowodów i przyjęcie biernej postawy podczas procesu prawdopodobnie wywoła negatywne skutki dla danej strony, np. oddalenie powództwa skierowanego przez powoda.
