Polska, obejmując prezydencję w Radzie Unii Europejskiej od 1 stycznia 2025 roku, stanie przed istotnymi wyzwaniami w nowych realiach geopolitycznych i gospodarczych. To drugie przewodnictwo Polski w Radzie UE – poprzednie miało miejsce w drugiej połowie 2011 roku. Tym razem prezydencja zbiegnie się z początkiem kadencji nowej Komisji Europejskiej oraz możliwym objęciem stanowiska komisarza ds. usług finansowych przez Marię Luís Albuquerque. Dodatkowo, wynik wyborów w USA i ponowna prezydentura Donalda Trumpa mogą wpłynąć na politykę transatlantycką Unii.
Polska, wspólnie z Danią i Cyprem, będzie tworzyć trio prezydencji. Jednym z głównych wyzwań stanie się prowadzenie negocjacji nad kluczowymi regulacjami dotyczącymi sektora ubezpieczeń: Strategii dotyczącej inwestorów detalicznych (RIS) i Rozporządzenia w sprawie dostępu do danych finansowych (FIDA). Oba akty prawne wzbudzają kontrowersje w branży ubezpieczeniowej, a negocjacje w ramach trilogów z Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską będą wymagały dużej zręczności dyplomatycznej.
- Retail Investment Strategy (RIS) dąży do zwiększenia udziału inwestorów detalicznych na rynku UE, ale proponowane rozwiązania mogą ograniczyć dostępność produktów finansowych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Polska prezydencja będzie musiała zadbać o zrównoważone podejście, które uwzględni specyfikę lokalnych rynków.
- Financial Data Access Regulation (FIDA) dotyczy równego dostępu do danych finansowych, co wymaga wypracowania równowagi między ochroną danych osobowych a umożliwieniem konkurencji. Polska będzie musiała rozwiązać spory w tej dziedzinie, które wciąż blokują postęp prac legislacyjnych.
Kolejnym istotnym obszarem będzie zielone finansowanie. Polska zajmie się m.in. Rozporządzeniem dotyczącym projektowania pojazdów i zarządzania pojazdami wycofanymi z eksploatacji (ELVs Regulation). Planowane przepisy mogą wpłynąć na rynek ubezpieczeniowy, ograniczając możliwość stosowania używanych części w naprawach i zwiększając koszty związane z likwidacją szkód. Polska będzie musiała wypracować kompromis, który pozwoli zminimalizować negatywne skutki tych zmian dla branży i środowiska.
Podczas prezydencji Polska podejmie również pierwsze kroki w realizacji Unii Oszczędnościowo-Inwestycyjnej (SIU), która zastąpi inicjatywę Unii Rynków Kapitałowych (CMU). Inicjatywa ta ma na celu zwiększenie efektywności rynków finansowych w UE, jednak będzie wymagała dostosowania regulacji do potrzeb lokalnych rynków.
Na prezydencji zaważą także nowe wyzwania geopolityczne, w tym wpływ sytuacji na Ukrainie oraz relacje z Rosją. Polska, jako lider w regionie, odegra kluczową rolę w kształtowaniu polityki UE w zakresie bezpieczeństwa i współpracy międzynarodowej. W tym kontekście szczególnie ważna będzie europejska strategia obronna oraz wykorzystanie sektora finansowego do wspierania rozwoju przemysłu zbrojeniowego w Unii.
Polska prezydencja w Radzie UE będzie więc wymagała od rządu skutecznego prowadzenia negocjacji, zrównoważonego podejścia do regulacji oraz zdolności budowania kompromisów zarówno w zakresie wewnętrznych polityk Unii, jak i relacji międzynarodowych.
