Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z 9 lipca 2026 r., sygn. akt I FSK 2302/23 orzekł, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o VAT, znajduje zastosowanie wyłącznie wobec podmiotów wykonujących rzeczywiste czynności pośrednictwa ubezpieczeniowego. Warunkiem jego zastosowania jest bowiem pozostawanie przez taki podmiot w relacjach zarówno z ubezpieczycielem, jak i z ubezpieczonymi oraz podejmowanie działań ukierunkowanych na doprowadzenie do zawarcia umowy ubezpieczenia.
Przedmiotem postępowania były działania jednego z banków, który jako agent ubezpieczeniowy we współpracy z dealerami samochodowymi (również agentami) chciał dystrybuować ubezpieczenia pojazdów. Za kontaktowanie ubezpieczyciela z ubezpieczającymi, czyli wykonywanie czynności wprost zmierzających do zawarcia umów ubezpieczenia, odpowiedziani byli dealerzy. Rola banku sprowadzała się do negocjowania warunków współpracy z ubezpieczycielami, wdrożenia produktów do systemów IT, obsługę procesu zawierania umów, przyjmowanie i przekazywanie składek, akceptację wniosków ubezpieczeniowych oraz obsługę administracyjno-techniczną całego procesu.
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wykonywane przez bank czynności nie są usługami pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych podlegającymi zwolnieniu z VAT, ponieważ bank nie uczestniczy w doprowadzeniu do zawarcia umów ubezpieczenia tj. nie pełni roli pośrednika pomiędzy klientami a ubezpieczycielem. Czynności te wykonują wyłącznie agenci – dealerzy samochodowi, a rola banku ogranicza się do działań o charakterze technicznym i administracyjnym.
Odmienną ocenę przedstawił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 866/23) wskazując, że istotą pośrednictwa ubezpieczeniowego jest podejmowanie wszelkich działań niezbędnych do doprowadzenia do zawarcia umowy ubezpieczenia. W konsekwencji nie podzielił stanowiska organu podatkowego, zgodnie z którym czynności wykonywane przez bank mają wyłącznie charakter administracyjno-techniczny. Zdaniem sądu aktywność banku w sposób rzeczywisty przyczynia się do zawarcia umowy ubezpieczenia, co uzasadnia objęcie świadczonych usług zwolnieniem z VAT.
Wyrok ten został jednak uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny. NSA uznał, że warunkiem zakwalifikowania danej usługi jako pośrednictwa ubezpieczeniowego jest pozostawanie usługodawcy w relacji zarówno z ubezpieczycielem, jak i z ubezpieczonym. Oznacza to, że powinien on wykonywać czynności polegające m.in. na pozyskiwaniu klientów oraz kojarzeniu ich z ubezpieczycielem w celu doprowadzenia do zawarcia umowy ubezpieczenia.
