Analiza wymagań i potrzeb klienta oraz realizacja obowiązków informacyjnych wg KNF

Z tego Legal Flash’a dowiedzą się Państwo jakie są oczekiwania Komisji Nadzoru Finansowego co do realizacji przez dystrybutorów ubezpieczeń obowiązków w zakresie badania wymagań i potrzeb klientów i realizacji obowiązków informacyjnych o produkcie na gruncie ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

Urząd Komisji Nadzoru Finansowego opublikował Stanowisko dotyczące realizacji przez dystrybutorów ubezpieczeń obowiązków w zakresie określania wymagań i potrzeb klientów oraz oferowania umowy ubezpieczenia, która jest z nimi zgodna. UKNF wskazuje, że w toku wykonywania czynności nadzorczych i kontrolnych, Urząd analizował praktyki dotyczące dystrybucji ubezpieczeń przeznaczonych dla konsumentów. Wynikające z tych analiz stanowisko, które kierowane jest do dystrybutorów ubezpieczeń, ma na celu zwrócenie uwagi na istotne zagadnienia dotyczące określenia wymagań i potrzeb klienta w zakresie ochrony ubezpieczeniowej. Także proponowania umowy zgodnej z tymi wymaganiami i potrzebami, wykonywanych czynności w obszarze określenia potrzeb i wymagań klienta, w przypadku przedsiębiorców wyłączonych spod regulacji ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, a także realizacji obowiązków informacyjnych.

W zakresie określenia wymagań i potrzeb klienta w ramach ochrony ubezpieczeniowej oraz proponowania umowy zgodnej z tymi wymaganiami i potrzebami:

• dystrybutor ubezpieczeń powinien wykazać się aktywnością i uzyskać od klienta takie informacje, które umożliwią mu określenie jego wymagań i potrzeb oraz zaproponowanie produktu ubezpieczeniowego zgodnego z tymi wymaganiami i potrzebami,
• określenie wymagań i potrzeb klienta w zakresie ochrony ubezpieczeniowej nie powinno zmierzać wyłącznie do uzyskania potwierdzenia woli zawarcia umowy ubezpieczenia określonego rodzaju,
• dystrybutor ubezpieczeń, określając wymagania i potrzeby klienta, powinien zwrócić szczególną uwagę na rodzaje ryzyk, które klient zamierza objąć ochroną ubezpieczeniową oraz zweryfikować ograniczenia i wyłączenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń,
• przeprowadzenie czynności powinno zostać odpowiednio udokumentowane i zarchiwizowane,
• jedynym dowodem prawidłowego wykonania obowiązku nie może być oświadczenie klienta poświadczające, że dystrybutor określił jego wymagania i potrzeby, a zaproponowany produkt odpowiada tym potrzebom,
• niezgodne z art. 26 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zaniechanie przez zakład ubezpieczeń nadzoru nad wykonywaniem i dokumentowaniem realizacji obowiązku określenia wymagań i potrzeb klienta przez agenta ubezpieczeniowego, w tym przez osoby fizyczne wykonujące czynności agencyjne na rzecz danego agenta ubezpieczeniowego; konieczna kontrola w trzech opisanych w stanowisku liniach obrony,
• niezgodne z art. 4 ust. 6 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń zaniechanie przez dystrybutora ubezpieczeń organizowania oraz sprawowania nadzoru nad wykonywaniem i dokumentowaniem obowiązku określenia wymagań i potrzeb klienta przez osoby fizyczne wykonujące czynności agencyjne lub czynności brokerskie.

W zakresie realizacji obowiązku informacyjnego o proponowanym produkcie:

• za niezgodne z przepisami ustawy o dystrybucji ubezpieczeń należy uznać przekazywanie obiektywnej informacji o produkcie ubezpieczeniowym wyłącznie w formie ustnej,
• stanowisko UKNF przedstawia poprawny proces zawarcia umowy, po określeniu wymagań i potrzeb klienta, na podstawie przekazanych przez niego informacji, klientowi przekazywany jest dokument IPID, co umożliwi mu podjęcie świadomej decyzji co do zawarcia umowy ubezpieczenia,
• stanowisko UKNF określa także szczegółowo na kim ciążą obowiązki, a także zasady przekazywania, nadzór/kontrolę ze strony zakładu ubezpieczeń, w przypadku, gdy umowa ubezpieczenia zawierana jest za pośrednictwem agenta ubezpieczeniowego oraz jeżeli zakład ubezpieczeń zdecyduje się powierzyć wykonanie obowiązku przekazania dokumentu IPID przedsiębiorcy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń.

W zakresie realizacji wymogów co do adekwatności produktu przez przedsiębiorców, do których nie stosuje się ustawy o dystrybucji ubezpieczeń:

• zakład ubezpieczeń ponosi odpowiedzialność za prawidłowość wykonywanych czynności w obszarze określenia potrzeb i wymagań klienta przez przedsiębiorców, do których nie stosuje się przepisów ustawy; zakład ubezpieczeń powierzając wykonanie powyżej wskazanych obowiązków i wymogów przedsiębiorcy wyłączonemu spod regulacji, powinien ustalić zasady ich wykonywania oraz możliwość bieżącej weryfikacji wykonywania w umowie; wykonywanie przez przedsiębiorcę obowiązków i wymogów w tym zakresie powinno zostać objęte kontrolą przez zakład ubezpieczeń w ramach trzech linii obrony.

UKNF oczekuje, iż zakłady ubezpieczeń niezwłocznie podejmą odpowiednie środki w celu wyeliminowania opisanych w stanowisku nieprawidłowych praktyk oraz iż będą stosowały rozwiązania zapewniające skuteczny nadzór nad agentami ubezpieczeniowymi wykonującymi dystrybucję w ich imieniu oraz nad przedsiębiorcami, o których mowa w art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, w zakresie wskazanym w tym stanowisku.

UKNF oczekuje również, iż agenci ubezpieczeniowi, agenci oferujący ubezpieczenia uzupełniające oraz brokerzy ubezpieczeniowi, będą stosowali odpowiednie środki organizacyjne i nadzorcze zapewniające wykonywanie czynności agencyjnych i brokerskich w sposób zgodny z przepisami prawa.

Rekomendacja CZTR:

Dystrybutorom ubezpieczeń rekomendujemy pilne zapoznanie się z tekstem stanowiska UKNF w całości oraz rzetelną weryfikację, czy ich sposób postępowania i procedury są zgodne z wymogami przedstawionymi w stanowisku UKNF.

Pełny tekst Stanowiska UKNF znajduje się pod nw. linkiem:

https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_praktyki_%20dystrybucja_1-10-2021.pdf