Rekomendacja 11
Zakład powinien przeprowadzić szczegółowe analizy produktów przed ich wprowadzeniem do obrotu oraz każdorazowo w przypadku zmiany docelowej grupy klientów lub istotnych zmian w produktach.
Zgodnie z omawianą rekomendacją, zakład ubezpieczeń ma obowiązek przeprowadzenia szczegółowej analizy produktowej w trzech określonych rekomendacją sytuacjach:
- przed wprowadzeniem produktów do dystrybucji
- w przypadku zmiany docelowej grupy klientów
- w przypadku istotnych zmian w produktach
W każdej z powyższych sytuacji, zakład ubezpieczeń ma obowiązek przeprowadzić:
- analizę jakościową produktu
- testy i analizy scenariuszy w celu oceny, w jaki sposób produkt będzie reagował w przypadku zajścia określonych scenariuszy.
Autorzy rekomendacji wskazują generalną wytyczną, w świetle której analizy produktów powinny zostać przeprowadzone w taki sposób, aby pozwoliły na ocenę czy wyniki testów i analiz scenariuszy potwierdzają spełnianie oczekiwań dla docelowej grupy klientów w każdym okresie cyklu życia produktu.
W świetle rekomendacji 11.2 analiza jakościowa powinna obejmować:
- ocenę zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, wytycznymi i rekomendacjami organu nadzoru oraz przyjętymi przez zakład ubezpieczeń regulacjami wewnętrznymi,
- analizę w zakresie występowania w produktach postanowień, które zostały uznane za niedozwolone postanowienia umowne lub postanowienia o treści analogicznej,
- analizę potencjalnych ryzyk związanych z produktem, w tym dotyczących nieadekwatności składki oferowanej przez zakład ubezpieczeń.
Warto zwrócić uwagę, że zgodnie z ustawą o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, zakłady ubezpieczeń nie mają obowiązku stosowania się do rekomendacji KNF (art. 365 ust. 4 i 5 ustawy) – o czym informują organ nadzoru. W konsekwencji, należałoby przyjąć, że nawet jeżeli dany zakład ubezpieczeń stosuje się do komentowanej rekomendacji dotyczącej systemu zarządzania produktem i w konsekwencji ma obowiązek przeprowadzić ocenę zgodności z wytycznymi i rekomendacjami organu nadzoru zgodnie z rekomendacją 11.2 ust. 1, to ocena ta nie musi obejmować rekomendacji KNF, w zakresie których zakład ubezpieczeń notyfikował KNF o niestosowaniu się – na postawie art. art. 365 ust. 4 i 5 ustawy. Ponadto, jeżeli chodzi o rekomendacje wydane pod rządami poprzedniej ustawy o działalności ubezpieczeniowej, to nie miały one w ogóle oparcia w ówczesnych przepisach ustawowych i jak wskazywano powszechnie w doktrynie prawa – nie były wiążące dla ich adresatów. W konsekwencji należałoby przyjąć, że nawet jeżeli zakład ubezpieczeń będzie zobowiązany do przeprowadzenia oceny zgodności z wytycznymi i rekomendacjami KNF zgodnie z rekomendacją 11.2 ust. 1, to oceną tą nie będą musiały zostać objęte rekomendacje wydane przed wejściem w życie aktualnej ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Niewykluczone jednak, że KNF nie podzieli tej interpretacji i przyjmie zasadę zgodnie z którą, zobowiązanie się do stosowania rekomendacji dotyczącej systemu zarządzania produktem, automatycznie zobowiązuje do dokonania oceny zgodności ze wszystkimi obowiązującymi wytycznymi i rekomendacjami KNF.
