Odwołanie wyjazdu z powodu pandemii i późniejsza niewypłacalność organizatora wycieczki – co z ubezpieczeniem? Wyrok TSUE

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 29 lipca 2024 r. (sygn. akt C – 771/22 i C – 45/23) orzekł, że zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności organizatora imprez turystycznych obejmuje również sytuacje, w których podróżny rozwiązał umowę przed niewypłacalnością organizatora z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności. Sprawa dotyczyła spółek ubezpieczeniowych. W 2020 r. turyści odwołali zagraniczne wyjazdy turystyczne z powodu pandemii COVID-19. Po ogłoszeniu upadłości organizatorów wycieczek, podróżni wystąpili do ubezpieczycieli o zwrot wpłaconych środków, jednak ci odmówili, twierdząc, że ubezpieczenie obejmuje tylko sytuacje, gdy impreza turystyczna nie odbyła się z powodu niewypłacalności organizatora. W tych przypadkach podróżni sami rozwiązali umowy, a niewypłacalność organizatorów nastąpiła później. Sądy krajowe prowadzące spory zwróciły się do TSUE o wykładnię dyrektywy 2015/2302 dotyczącej imprez turystycznych i powiązanych usług. Zgodnie z dyrektywą państwa członkowskie muszą zapewnić, aby organizatorzy posiadali zabezpieczenie umożliwiające zwrot wszystkich wpłat dokonanych przez podróżnych, jeżeli usługi turystyczne nie zostały zrealizowane z powodu niewypłacalności organizatora. Trybunał uznał, że turyści mieli prawo do pełnego zwrotu środków, nawet jeśli rozwiązali umowy z powodu nadzwyczajnych okoliczności, takich jak pandemia, a organizatorzy wycieczek stali się niewypłacalni później. TSUE podkreślił, że nie ma podstaw do różnicowania sytuacji podróżnych, których wycieczki zostały odwołane z powodu niewypłacalności organizatora, i tych, którzy odwołali swoje wyjazdy z powodu nadzwyczajnych okoliczności. Trybunał stwierdził, że prawo do pełnego zwrotu środków, przewidziane w dyrektywie, byłoby nieskuteczne, gdyby zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności organizatora nie obejmowało takich przypadków. W rezultacie TSUE orzekł, że zabezpieczenie na wypadek niewypłacalności organizatora imprezy turystycznej obejmuje również sytuacje, gdy podróżny rozwiązał umowę z powodu nadzwyczajnych i nieuniknionych okoliczności, a organizator stał się niewypłacalny po rozwiązaniu umowy.