Zasadniczym powodem podjęcia prac nad zmianami w ustawie o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw jest zobowiązanie do implementacji postanowień dyrektywy unijnej, zwanej „dyrektywą Omnibus” – czyli dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2019/2161 z 27 listopada 2019 roku zmieniającą dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE w odniesieniu do lepszego egzekwowania i unowocześnienia unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumenta. Kolejnym celem nowelizacji jest eliminacja nieuczciwych praktyk rynkowych podczas sprzedaży poza lokalem.
Jak wynika z informacji zamieszczonych na stronach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, w ramach implementacji dyrektywy Omnibus zostaną wprowadzone zmiany, które „mają na celu zapewnienie większej przejrzystości konsumentom korzystającym z internetowych platform handlowych, rozszerzenie ochrony konsumentów na umowy obejmujące usługi cyfrowe, w tym usługi cyfrowe dostarczane w zamian za dane osobowe bez konieczności zapłaty ceny. Projekt przewiduje też usunięcie niektórych obciążeń nałożonych na przedsiębiorców np. obowiązku podawania w adresie przedsiębiorcy nr faxu”. Rozwiązania mają być stosowane od 28 maja 2022 roku.
W projekcie ustawy pojawia się definicja usługi cyfrowej. Rozwieje to część wątpliwości związanych z tym, czy konsument ma prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 14 dni od jej zawarcia. Za usługi cyfrowe uznane zostaną usługi wymiany treści wideo i audio oraz inne usługi przechowywania plików online, edycja tekstów lub gry oferowane w chmurze, usługi przechowywania danych w chmurze, poczty elektronicznej, mediów społecznościowych i aplikacji działających w oparciu o chmury. Ochroną prawną objęci będą także konsumenci nieponoszący opłat za korzystanie z usługi cyfrowej, ale udostępniający swoje dane osobowe. Wiąże się z tym odstąpienie od umowy „opłacanej” danymi, na przykład przy korzystaniu z portalu społecznościowego. Przedsiębiorca będzie musiał zachować się zgodnie z wytycznymi z rozporządzenia RODO, które dotyczą przetwarzania danych osobowych.
Konsumenci kupujący na internetowych platformach handlowych, np. Allegro, zyskają dodatkową ochronę. Ustawa nakłada na przedsiębiorców obowiązek zamieszczania w widocznym miejscu na interfejsie ogólnej informacji o wykorzystywanych parametrach plasowania ofert. W uzasadnieniu do projektu wskazano, że „te główne parametry to ogólne kryteria, procesy, specyficzne sygnały wbudowane w algorytmy lub inne mechanizmy korygowania lub obniżania pozycji stosowane w związku z plasowaniem”. Autorzy nowelizacji podkreślili także, że konsument powinien być poinformowany, czy przedsiębiorca stosuje wobec niego indywidualne dostosowanie ceny produktu. Do tej pory działo się to w oparciu o zautomatyzowane podejmowanie decyzji i profilowanie zachowań konsumentów, dzięki czemu przedsiębiorca mógł określać siłę nabywczą kupującego.
