Art. 824. § 1. Jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela.
§ 2. Jeżeli po zawarciu umowy wartość ubezpieczonego mienia uległa zmniejszeniu, ubezpieczający może żądać odpowiedniego zmniejszenia sumy ubezpieczenia. Zmniejszenia sumy ubezpieczenia może także z tej samej przyczyny dokonać jednostronnie ubezpieczyciel, zawiadamiając o tym jednocześnie ubezpieczającego.
§ 3. Zmniejszenie sumy ubezpieczenia pociąga za sobą odpowiednie zmniejszenie składki począwszy od dnia pierwszego tego miesiąca, w którym ubezpieczający zażądał zmniejszenia sumy ubezpieczenia lub w którym ubezpieczyciel zawiadomił ubezpieczającego o jednostronnym zmniejszeniu tej sumy.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 maja 2015 r. ( sygn. akt V CSK 470/14) orzekł, że obniżenie przez ubezpieczyciela – w wyniku zastosowania zasady proporcji – wysokości odszkodowania umówionej sumy ubezpieczenia może naruszać art. 824 § 1 Kodeksu cywilnego.
W rozpoznawanej sprawie powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych kwoty 1.466.758,48 zł tytułem odszkodowania za szkody spowodowane w wyniku pożaru piekarni.
W uzasadnieniu pozwu wskazali, że doszło do pożaru należącego do powodów kompleksu budynków zakładu piekarniczego. W tym czasie powodowie byli objęci ochroną ubezpieczeniową świadczoną przez pozwanego z tytułu zawartej umowy ubezpieczenia. Powodowie zgłosili pozwanemu wystąpienie zdarzenia ubezpieczeniowego, jednakże pozwany, w sposób nieuzasadniony, odmówił wypłaty świadczenia, wskazując, iż właściciel mienia nie przestrzegał warunków prawidłowej jego eksploatacji i do powstania szkody doszło na skutek niedopełnienia przez powodów obowiązków wynikających z OWU.
