bg
Chcę wiedzieć o...
Strona główna
Klauzule abuzywne
Klauzula nr 2526 Zgłoszenie szkody

Klauzula nr 2526 Zgłoszenie szkody

Dodano: 2016-05-16
Publikator: Sąd Okręgowy w Warszawie

Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z dnia 20 maja 2011 r. (sygn. akt XVII AmC 1153/09) uznał za niedozwolone i zakazał stosowania postanowienia o treści:

„Ochroną ubezpieczeniową nie są objęte szkody powstałe w innych okolicznościach niż podano w zgłoszeniu szkody”

Sąd Okręgowy stwierdził, iż abuzywność przedmiotowego postanowienia polega na tym, że ubezpieczający, formułując zgłoszenie szkody, może nie dysponować wszystkimi istotnymi informacjami na temat zdarzenia. W chwili zgłoszenia szkody opis okoliczności dokonywany jest niejako na gorąco. Można wówczas nie dysponować pełną wiedzą o okolicznościach powstania szkody: np. nie znać dokładnej godziny, o której dokonano kradzieży; nie wiedzieć, co było przyczyną awarii samochodu, która doprowadziła do wypadku; nie znać zakresu przyczynienia się poszczególnych osób do spowodowania kolizji. Okoliczności te mogą zostać wyjaśnione dopiero później. Po upływie pewnego czasu mogą wyjść na jaw nowe fakty. Często dopiero w postępowaniu karnym czy cywilnym następuje ścisłe ustalenie przebiegu zdarzenia.

W ocenie Sądu jest nadmiernym wymaganiem żądanie od ubezpieczającego (konsumenta), by już w dniu zgłoszenia szkody bezbłędnie opisał okoliczności zdarzenia, (gdyż w przeciwnym razie utracić może świadczenie należne mu z tyt. umowy ubezpieczenia). Można rozważy motywy wprowadzenia przez pozwanego takiego zapisu w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Są one zrozumiałe, jeśli w konkretnym wypadku może istnieć uzasadnione podejrzenie, że ubezpieczający podał świadomie nieprawdziwy opis zdarzenia, sugerujący związek między nim a powstałą szkodą, podczas gdy w rzeczywistości zdarzenie, jakie miało miejsce – wraz z powstałą szkodą – nie są objęte ochroną ubezpieczeniową. Zrozumiałe jest wówczas wprowadzenie w warunkach ubezpieczenia zastrzeżenia, które wyłączałoby spod zakresu ochrony ubezpieczeniowej działania ubezpieczającego mające cechy wyłudzenia odszkodowania. Jeżeli u podstaw wprowadzenia przez pozwanego kwestionowanego postanowienia leżały właśnie te motywy, to należy stwierdzić, że realizacja tego zamysłu przybrała formę stanowczo zbyt ogólną i pojemną, gdyż obejmującą swym zakresem sytuacje, kiedy rozbieżności między faktami a ich opisem w zgłoszeniu szkody nie wynikły z chęci bezprawnych działań ubezpieczającego, ale ze zwykłej niewiedzy, niedoinformowania, pomyłki. Niezgodność kwestionowanego postanowienia z dobrymi obyczajami polega także na tym, że klauzula ta piętnuje każdą rozbieżność między rzeczywistym przebiegiem zdarzenia a jego opisem w zgłoszeniu, nawet jeśli te rozbieżności byłyby drobne i nieistotne.

Należy też podkreślić, że możliwe są przecież sytuacje, kiedy wprawdzie szkoda powstała „w innych okolicznościach niż podano w zgłoszeniu szkody”, ale owe „inne okoliczności” także objęte są ochroną ubezpieczeniową. Tymczasem w takim przypadku wystarczy rozbieżność między opisem w zgłoszeniu a faktami, by odmówić – należnej przecież – ochrony ubezpieczeniowej. Dlatego należy uznać, że kwestionowane postanowienie byłoby dopuszczalne, gdyby było odpowiednio doprecyzowane i zmodyfikowane, w szczególności gdyby odmowa udzielenia ochrony ubezpieczeniowej następowała w sytuacji, gdy w rzeczywistym stanie faktycznym – odmiennym od opisu w zgłoszeniu szkody – ubezpieczyciel nie ponosiłby odpowiedzialności zgodnie z ustalonym zakresem ubezpieczenia.

Kwestionowane postanowienie w obecnym brzmieniu godzi zdaniem Sądu w cel ubezpieczenia, jakim jest dla ubezpieczającego zniwelowanie niekorzystnych skutków zdarzeń losowych. Jego stosowanie może prowadzić w wielu wypadkach do rażącego pokrzywdzenia ubezpieczającego lub ubezpieczonego (konsumenta), w sposób sprzeczny z dobrym obyczajem.

Artykuły powiązane

Ryzyko rynkowe głównym problemem dla ubezpieczycieli w 2024 r.

W dniu 5 lutego 2024 r. Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) opublikował...

Kontrole sektorowe UODO w 2024 r.

W dniu 12 lutego 2024 r. Urząd Ochrony Danych Osobowych przyjął plan kontroli sektorowych na 2024 rok. Plan ten pr...

Wynagrodzenie celebryty za współpracę nie zalicza się do kosztów

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 8 stycznia 2024 r. (sygn...