Stosowanie postanowień wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych przez innego przedsiębiorcę może stanowić działanie bezprawne

Dodano: 20-02-2017
Publikator: Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej Sygnatura: C-119/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 21 grudnia 2016 r. (w sprawie C-119/15) orzekł, że nie ma przeszkód, by stosowanie postanowień wzorców umownych o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone i wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych mogło być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wpisem spornych klauzul do rejestru, za działanie bezprawne, stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej.

Wyrok Trybunału jest odpowiedzią na pytanie prejudycjalne zadane przez Sąd Apelacyjny w Warszawie w postępowaniu biura podróży przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Spór dotyczył stosowania przez biuro wzorców umownych wpisanych do krajowego rejestru postanowień wzorców umów uznanych za niedozwolone.

Decyzją z dnia 22 listopada 2011 r. Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów stwierdził, że biuro podróży stosowało postanowienia tożsame z postanowieniami uznanymi za niedozwolone w postępowaniach, które dotyczyły innych przedsiębiorców, i wpisanymi do krajowego rejestru klauzul abuzywnych. W ocenie Prezesa UOKiK, postanowienia stosowane przez biuro naruszały zbiorowe interesy konsumentów i stanowiły podstawę do nałożenia kary pieniężnej – w wysokości 27.127 PLN (ok. 6400 EUR).

Spółka zakwestionowała tożsamość postanowień stosowanych przez nią z postanowieniami wpisanymi do rejestru. Wniosła odwołanie od decyzji Prezesa UOKiK do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który nie uznał stanowiska powodowego biura podróży. Spółka wniosła apelację do Sądu Apelacyjnego. SA powziął wątpliwości i zwrócił się do Trybunału z pytaniem prejudycjalnym: „Czy w świetle art. 6 ust. 1 i art. 7 [dyrektywy 93/13] w związku z art. 1 i 2 [dyrektywy 2009/22] stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem sądu i wpisanych do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone może być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy, który nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wpisem do rejestru postanowień wzorców umowy uznanych za niedozwolone, za działanie bezprawne, stanowiące w świetle prawa krajowego praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów i stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu w krajowym postępowaniu administracyjnym?”

Trybunał uznał, że rejestr klauzul niedozwolonych stanowi wypełnienie obowiązku ochrony konsumentów przewidzianego w dyrektywach 93/13 i 2009/22. Przy czym, prowadzenie takiego rejestru musi być zgodne z wymogami zawartymi w unijnym prawie. Po pierwsze, jak wskazał TSUE, rejestr musi być ustrukturyzowany w sposób jasny. Musi także spełniać kryterium aktualności. Dodatkowo, w oparciu o zasadę skutecznej ochrony sądowej przedsiębiorca, na którego nałożona zostanie kara pieniężna za stosowanie postanowienia uznanego za tożsame z postanowieniem wpisanym do rejestru, musi dysponować możliwością wniesienia środka prawnego przeciwko nałożeniu kary. Owo prawo musi pozwalać na ocenę zarówno działania uznanego za niedozwolone, jak i wysokości kary pieniężnej ustalonej przez właściwy organ krajowy.

W związku z powyższym, TSUE wydał odpowiedź, zgodnie z którą przepisy dyrektywy 93/13 i dyrektywy 2009/22 należy interpretować w ten sposób, że nie stoją one na przeszkodzie, aby stosowanie postanowień wzorców umów o treści tożsamej z treścią postanowień uznanych za niedozwolone prawomocnym wyrokiem sądu i wpisanych do rejestru klauzul abuzywnych mogło być uznane w stosunku do innego przedsiębiorcy, pod warunkiem, że przedsiębiorcy temu przysługuje skuteczny środek prawny zarówno przeciwko decyzji uznającej tożsamość porównywanych postanowień, zwłaszcza pod względem wywoływanych przez nie szkodliwych dla konsumentów skutków, jak i przeciwko decyzji ustalającej w danym wypadku kwotę kary pieniężnej.

Pliki do pobrania

wstecz