SN: zgłoszenie wypadku przerywa bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody

Dodano: 12-10-2017
Publikator: Sąd Najwyższy Sygnatura: V CSK 685/16

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 października 2017 r. (sygn. akt V CSK 685/16) orzekł, że bieg przedawnienia roszczenia o naprawienie szkody przerywa się także w przypadku, gdy zgłoszenia takiego roszczenia dokonała osoba poszkodowana, która nie jest stroną umowy ubezpieczenia OC, a nie wyłącznie gdy zgłoszenia dokonuje strona umowy ubezpieczenia.

W rozpoznawanej sprawie powodowie wystąpili o zasądzenie zadośćuczynienia od pozwanego zakładu ubezpieczeń tytułem naprawienia krzywdy poniesionej na skutek wypadku, w którym śmierć poniosła ich córka. Sprawca został skazany wyrokiem sądu. Zdarzenie to miało miejsce w dniu 20 maja 1997 r. Zgodnie z art. 442 § 2 Kodeksu cywilnego, w brzmieniu obowiązującym w dniu tego zdarzenia, jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulegało przedawnieniu z upływem dziesięciu lat od dnia popełnienia przestępstwa. Przepis ten został uchylony nowelą z 16 lutego 2007 r., dodano natomiast art. 4421 Kodeksu cywilnego, wydłużający okres przedawnienia takiego roszczenia do lat dwudziestu od dnia zdarzenia. Ustawa nowelizacyjna weszła w życie 10 sierpnia 2007 r., a z jej przepisów przejściowych wynika, że zmiana ta dotyczy roszczeń, które do tego dnia jeszcze się nie przedawniły.

Sąd Okręgowy uznał, że art. 4421 Kodeksu cywilnego nie ma zastosowania, skoro 10 lat od dnia wypadku minęło 20 maja 2007 r., a więc przed wejściem w życie przepisu wydłużającego okres przedawnienia, i z tej przyczyny oddalił powództwo.

Sąd Apelacyjny podzielił tę ocenę i oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Okręgowego. SA zwrócił uwagę, że powodowie zgłosili do zakładu ubezpieczeń roszczenie o naprawienie szkody i w dniu 10 sierpnia 1998 r. wydana została decyzja przyznająca im po kilkanaście tysięcy złotych. Należało w związku z tym wyjaśnić, czy to zgłoszenie szkody spowodowało przerwanie biegu przedawnienia. Zdaniem SA, tak się nie stało, a wniosek taki wynika z treści art. 819 § 4 Kodeksu cywilnego. Przepis ten stanowi, że bieg terminu przedawnienia przerywa się m.in. przez zgłoszenie zdarzenia ubezpieczycielowi i biegnie na nowo od dnia, w którym zgłaszający roszczenie lub zdarzenie otrzymał na piśmie oświadczenie ubezpieczyciela o przyznaniu lub odmowie świadczenia.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, ten przepis odnosi się wyłącznie do roszczeń stron umowy ubezpieczenia wynikających z tej umowy i nie dotyczy roszczeń poszkodowanego z tytułu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku. Uznał zatem, że roszczenie powodów uległo przedawnieniu przed wejściem w życie art. 4421 Kodeksu cywilnego.

Rozpoznając skargę kasacyjną powodów, Sąd Najwyższy uznał tę ocenę prawną za wadliwą i wyjaśnił, że art. 819 § 4 Kodeksu cywilnego ma zastosowanie do wszystkich roszczeń zgłaszanych do ubezpieczyciela, a więc także do takiego roszczenia, jakie wnieśli powodowie. Wobec tego, że zgłosili zdarzenie do zakładu ubezpieczeń, a 10 sierpnia 1998 r. wydana została decyzja płatnicza, którą mogli otrzymać najwcześniej 11 sierpnia 1998 r., od tego dnia zaczął na nowo biec termin przedawnienia. Dziesięcioletni termin upływał zatem w dniu 11 sierpnia 2008 r., a tym samym nie skończył się przed wejściem w życie art. 4421 Kodeksu cywilnego. Roszczenie powodów nie uległo więc przedawnieniu. Wyroki sądów obu instancji zostały z tej przyczyny uchylone, a sprawę Sąd Najwyższy przekazał do ponownego rozpoznania.

wstecz