SN: Zakres odpowiedzialności TU obejmuje szkody wyrządzone przez psa rolnika. Uzasadnienie uchwały

Dodano: 10-10-2017
Publikator: Sąd Najwyższy Sygnatura: III CZP 114/16

Sąd Najwyższy uchwałą składu 7 sędziów z dnia 20 czerwca 2017 r. (sygn. akt III CZP 114/16) orzekł, że przepis art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych ma zastosowanie do szkód wyrządzonych przez psa wykorzystywanego przez rolnika użytkowo w gospodarstwie rolnym. Uchwała została podjęta na wniosek Rzecznika Finansowego, który wskazywał na rozbieżności sądów powszechnych występujących w tym zakresie. Teraz Sąd Najwyższy opublikował uzasadnienie tej uchwały.

Czytaj więcej: SN: Zakres odpowiedzialności TU obejmuje szkody wyrządzone przez psa rolnika

W uzasadnieniu uchwały, SN wyjaśnił, że podnoszone przez Rzecznika rozbieżności w orzeczeniach sądowych wynikają z różnej kwalifikacji psa jako składnika gospodarstwa rolnego. Z kolei SN podał, że podstawę prawną odpowiedzialności cywilnej za zwierzęta domowe i hodowlane określa art. 431 § 1 Kodeksu cywilnego nakładający na osobę, która chowa zwierzę albo się nim posługuje obowiązek naprawienia wyrządzonej przez nie szkody niezależnie od tego, czy było ono pod jego nadzorem, czy też zabłąkało się lub uciekło. A zatem, podmiotem odpowiedzialności za szkodę jest każdy, kto zwierzę chowa albo się nim posługuje - sprawuje władztwo nad zwierzęciem.

Odnosząc się do odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia OC rolnika, SN orzekł, że od wejścia w życie ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych odszkodowanie przysługuje za szkodę wyrządzoną „w związku z posiadaniem” przez rolnika gospodarstwa, co oznacza, że formuła dotycząca zakresu ochrony ubezpieczeniowej od odpowiedzialności cywilnej rolnika oparta jest na kryterium funkcjonalnym, wskazując tym samym na szersze ujęcie zakresu odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia OC. W konsekwencji, zgodzie z orzeczeniem SN, o tym, czy zachowanie psa może stanowić zdarzenie objęte ochroną ubezpieczeniową powinny decydować kryteria funkcjonalne wypracowane w orzecznictwie w związku ze stosowaniem art. 50 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych oraz okoliczności konkretnej sprawy.

„Posiadanie i wykorzystywanie psów w gospodarstwach rolnych jest normalną i dość powszechną praktyką w warunkach wiejskich. Jeżeli zwierzęta te pełnią użytkową rolę w gospodarstwie np. pilnując inwentarza, zbiorów lub maszyn i urządzeń wykorzystywanych w tym gospodarstwie, zapewniając jego bezpieczeństwo, albo jako psy pasterskie, to stanowią element gospodarstwa niezbędny do jego funkcjonowania, a więc pozostają z nim w funkcjonalnym związku. W konsekwencji, szkody przez nie wyrządzone – w przeciwieństwie do szkód wyrządzonych przez psy chowane dla przyjemności, a więc domowe - powinny być objęte odpowiedzialnością zakładu ubezpieczeń. Samo zdarzenie będące źródłem szkody nie musi mieć ścisłego związku z działalnością gospodarstwa, wymaganie takie bowiem nie wynika z art. 50 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych” – czytamy w uzasadnieniu uchwały.

Pliki do pobrania

wstecz