Organizator turystyki ma kategoryczny obowiązek poinformowania klienta o zmianach w imprezie

Dodano: 24-10-2016
Publikator: Sąd Najwyższy Sygnatura: V CNP 61/15

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 sierpnia 2016 r. (sygn. akt V CNP 61/15) orzekł, że obowiązek współdziałania stron umowy nakłada na spółkę (organizatora turystyki) powinność uprzedzenia klienta o zmianach, w tym zmianie godziny odlotu. Powinność ta przybiera charakter kategorycznego obowiązku.

W rozpoznawanej sprawie powód wniósł o zasądzenie od spółki – biura podróży – kwoty 10 816,05 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Powód dokonał rezerwacji biletów lotniczych na przelot na trasie Katowice - Antalya dla siebie i pozostałych trzech członków rodziny. W przeddzień wylotu sprawdził na stronie internetowej pozwanego informacje o godzinie odlotu. Nie znalazł tam jakiejkolwiek informacji o zmianie terminu wylotu, ani nie został o takiej zmianie poinformowany telefonicznie. Po przybyciu na lotnisko w Antalyi ok. godz. 16.30 okazało się, że samolot odleciał we wczesnych godzinach rannych. Powód został zmuszony do zorganizowania powrotu we własnym zakresie. Wydatki z tego tytułu poniesione przez powoda wyniosły łącznie 2 573,21 euro.

Sprawa trafiła do Sądu Rejonowego. Ten odrzucił powództwo powoda, argumentując, że reżim odpowiedzialności organizatora turystyki oparty jest na zasadzie ryzyka, zgodnie z art. 11a ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 r. o usługach turystycznych. SR wskazał, że to powód zaniechał obowiązku sprawdzenia godziny odlotu, do czego zobowiązywała go umowa, zgodnie z którą na konsumencie spoczywał obowiązek sprawdzenia 24 h przed odlotem dokładnej godziny startu samolotu poprzez kontakt telefoniczny na numer wskazany w umowie. Podobna informacja znajdowała się na voucherze oraz „Warunkach imprez turystycznych i warunkach płatności”. Sąd podniósł, że powód nie dokonał potwierdzenia odlotu w sposób wskazany w umowie.      

Powód wniósł apelację do Sądu Okręgowego, który uznał ją za niezasadną. SO przychylił się do stanowiska Sądu I instancji, wskazując, że powód został uprzedzony o możliwości zmiany godziny odlotu oraz, zawierając umowę, przyjął na siebie obowiązek potwierdzenia godziny przelotu na 24 h przed wylotem pod wskazanym numerem telefonu. A zatem w ocenie SO, nienależyte wykonanie umowy nastąpiło z przyczyn leżących po stronie powoda.  

Powód wniósł skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy uznał, że sposób interpretowania przepisu art. 11a  ustawy o usługach turystycznych przez Sąd Rejonowy i Okręgowy budzi zastrzeżenia w świetle ogólnych przepisów o rozkładzie obowiązków pomiędzy kontrahentami. Jak wskazał SN, art. 354 Kodeksu cywilnego nakłada na obie strony umowy obowiązek współdziałania przy wykonaniu umowy, przy czym należytą staranność dłużnika w zakresie prowadzonej przez niego działalności gosp. określa się przy uwzględnieniu zawodowego charakteru tej działalności.

W rozpoznawanej sprawie powód spóźnił się na odlot samolotu według pierwotnie ustalonego rozkładu, gdyż to przedsiębiorca transportowy zdecydował o przesunięciu lotu na wcześniejszą godzinę. Zdaniem SN, w tej sytuacji nie można zaaprobować stanowiska Sądu Okręgowego, który uznał, że wyłączną przyczyną nienależytego wykonania usługi turystycznej transportowej było zaniechanie ze strony powoda. SN stwierdził, że należy przyjąć, że nie tylko powód powinien upewnić się o rzeczywistej godzinie odlotu, ale wspomniany ogólny obowiązek współdziałania stron umowy nakładał także na stronę pozwaną powinność uprzedzenia powoda o zmianie tej godziny. Powinność ta przybiera charakter kategorycznego obowiązku ze względu na to, że stosownie do art. 11a ustawy, w zakresie nieuregulowanym ustawą, do umów z klientami zawieranych przez organizatorów turystyki i pośredników turystycznych stosuje się przepisy o ochronie konsumenta.

W ocenie SN, Sąd Okręgowy naruszył przepisy Dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich poprzez zaniechania zbadania, czy postanowienie umowy przerzucające na powoda wyłączny obowiązek upewnienia się o godzinie wylotu nie miało cechy klauzul niedozwolonych. Z tego względu Sąd Najwyższy uznał, że wyrok Sądu Okręgowego za niezgodny z prawem.

Pliki do pobrania

wstecz