SN: odpowiedzialność odszkodowawcza wynika nie tylko z przepisów ustawowych ale też z zasad współżycia społecznego

Dodano: 08-06-2018
Publikator: Sąd Najwyższy Sygnatura: II CSK 138/17
Kategorie :

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r. (sygn. akt II CSK 138/17) orzekł, że elementami porządku prawnego są również reguły określające zasady postępowania w społeczeństwie, z których mogą wypływać obowiązki określonego działania lub jegp zaniechania nawet, gdy nie są one wprost wyrażone w ustawie. Przepisy nie są bowiem w stanie sprecyzować wszystkich norm postępowania, których przekroczenie prowadzić będzie do cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej.

W rozpoznawanej sprawie z powództwem przeciwko Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych wystąpiły powódki. Domagały się one zasądzenia zadośćuczynienia, odszkodowania i renty z powodu śmierci ich bliskiego, który zginął podróżując po drodze powiatowej, przygnieciony zwalonym drzewem.

Sąd I instancji oddalił powództwo. Wskazał, że o planie zagospodarowania przestrzeni lasu zadecydował dyrektor generalny lasów państwowych, w związku z czym decyzja o wycince drzew rosnących przy drodze nie leżała w gestii leśniczego. Sąd Okręgowy wskazał nadto, że przepisy ustawy o lasach oraz wydane w oparciu o nią przepisy wykonawcze nie regulują obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa na drogach publicznych przebiegających przez teren lasów.

A zatem, jak orzekł SO, skoro upadek drzewa był spowodowany okolicznościami niezależnymi od właściciela gruntu, a leśniczy wykonując swoje obowiązki kontrolne dochował należytej staranności w zapobieżeniu szkodzie, nie można przypisywać mu niewłaściwego działania przez zaniechanie jeszcze wyższej staranności.

Ze stanowiskiem tym zgodził się Sąd Apelacyjny. Powódki skierowały skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego. SN nie zgodził się ze stanowiskiem sądów niższych instancji. SN stwierdził, że chociaż z przepisów ustawy o lasach nie wynika wprost obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa na drogach publicznych przebiegających przez las, to leśniczy mają obowiązek dbania o zachowanie, ochronę i powiększanie zasobów leśnych, co nie uchyla odpowiedzialności za bezpieczeństwo podmiotów korzystających z tego dobra. Odpowiedzialność za bezpieczeństwo jest ukształtowana na zasadach ogólnych, a jej gwarantami są jednostki organizacyjne Lasów Państwowych.

Oznacza to, że elementami porządku prawnego są również reguły określające zasady postępowania w społeczeństwie, z których mogą wypływać obowiązki określonego działania lub zaniechania, nawet gdy nie są one wprost wyrażone w ustawie. Przepisy nie są bowiem w stanie sprecyzować wszystkich norm postępowania, których przekroczenie prowadzić będzie do cywilnej odpowiedzialności odszkodowawczej. Zasady współżycia społecznego są źródłem obowiązku uchronienia przed szkodą i ta konkluzja jest następstwem uznania, że każda osoba, która znajduje się u źródła niebezpieczeństwa albo ma nad nim nadzór, jest zobowiązana przedsiębrać odpowiednie środki w celu zapobieżenia szkodzie.

Pliki do pobrania

wstecz