KC W ORZECZNICTWIE - Nieujawnione okoliczności nie zawsze zwalniają z odpowiedzialności ubezpieczyciela (art. 815 k.c.)

Dodano: 11-08-2016
Publikator: Sąd Najwyższy Sygnatura: IV CK 113/05
Kategorie :

Art. 815. § 1. Ubezpieczający obowiązany jest podać do wiadomości ubezpieczyciela wszystkie znane sobie okoliczności, o które ubezpieczyciel zapytywał w formularzu oferty albo przed zawarciem umowy w innych pismach. Jeżeli ubezpieczający zawiera umowę przez przedstawiciela, obowiązek ten ciąży również na przedstawicielu i obejmuje ponadto okoliczności jemu znane. W razie zawarcia przez ubezpieczyciela umowy ubezpieczenia mimo braku odpowiedzi na poszczególne pytania, pominięte okoliczności uważa się za nieistotne.

§ 2. Jeżeli w umowie ubezpieczenia zastrzeżono, że w czasie jej trwania należy zgłaszać zmiany okoliczności wymienionych w paragrafie poprzedzającym, ubezpieczający obowiązany jest zawiadamiać o tych zmianach ubezpieczyciela niezwłocznie po otrzymaniu o nich wiadomości. Przepisu tego nie stosuje się do ubezpieczeń na życie.

§ 21. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek obowiązki określone w paragrafach poprzedzających spoczywają zarówno na ubezpieczającym, jak i na ubezpieczonym, chyba że ubezpieczony nie wiedział o zawarciu umowy na jego rachunek.

§ 3. Ubezpieczyciel nie ponosi odpowiedzialności za skutki okoliczności, które z naruszeniem paragrafów poprzedzających nie zostały podane do jego wiadomości. Jeżeli do naruszenia paragrafów poprzedzających doszło z winy umyślnej, w razie wątpliwości przyjmuje się, że wypadek przewidziany umową i jego następstwa są skutkiem okoliczności, o których mowa w zdaniu poprzedzającym.

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV CK 113/05) orzekł, że niedopełnienie przez ubezpieczającego powinności wynikających z art. 815 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego uprawnia zakład ubezpieczeń do odmowy wypłaty świadczenia tylko wtedy, gdy pociąga za sobą określone skutki. Sankcja za naruszenie przez ubezpieczającego wymienionych obowiązków jest, złagodzona przez wyłączenie negatywnych dla ubezpieczającego konsekwencji, jeżeli nieujawnione okoliczności nie mają wpływu na zwiększenie prawdopodobieństwa wypadku (art. 815 § 3 Kodeksu cywilnego).

W rozpoznawanej sprawie z powództwem przeciwko towarzystwu ubezpieczeń wystąpił przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą polegającą na usługach transportowych oraz handlu maszynami i ciągnikami rolniczymi. Umowa ubezpieczenia zawarta między stronami obejmowała m.in. przewożony ładunek w postaci ciągników rolniczych, części zamiennych, maszyn rolniczych i nawozów, z opcją rozszerzającą odpowiedzialność pozwanego na szkodę powstałą w wyniku kradzieży i rozboju.

Przeczytaj cały artykuł
wstecz