Konwersja pożyczki na kapitał a rozliczenie CIT u wspólnika

Specjalista: Karolina Donowska

Stanowisko: senior associate, prawnik w Kancelarii ZIMNY Doradcy Podatkowi

Data dodania: 27-02-2017

Niejednokrotnie w praktyce zdarza się, że spółka kapitałowa jest finansowana pożyczkami udzielanymi przez wspólnika. Równie częstym zjawiskiem jest brak fizycznej spłaty tego zadłużenia przez spółkę gdyż strony decydują się na tzw. konwersję pożyczki na kapitał zakładowy spółki. Innymi słowy, wspólnik obejmuje udziały w spółce, które zostają pokryte w drodze potrącenia wzajemnych wierzytelności pieniężnych. Wspólnikowi przysługuje bowiem wierzytelność wobec spółki z tytułu udzielonej pożyczki, a spółce zaś wierzytelność wobec wspólnika w związku z wniesieniem wkładów na podwyższony kapitał zakładowy spółki. W efekcie, nie dochodzi ani do fizycznej spłaty pożyczki przez spółkę, ani do faktycznej zapłaty gotówki przez wspólnika na poczet pokrycia obejmowanych udziałów.

Od dłuższego czasu wśród organów podatkowych oraz sądów administracyjnych (włączając Naczelny Sąd Administracyjny) dominuje pogląd, że w takim scenariuszu mamy do czynienia z objęciem udziałów w zamian za wkład niepieniężny. Co istotne, w orzecznictwie podkreśla się, iż dla kwalifikacji wkładu jako wkładu niepieniężnego w przypadku konwersji bez znaczenia jest okoliczność, że uchwała zgromadzenia wspólników o podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi, że obejmowane udziały zostają pokryte wkładem pieniężnym.

Taka kwalifikacja zaś rodzi niekorzystne skutki w CIT.

Zgodnie z regulacjami o CIT, objęcie udziałów w spółce kapitałowej w zamian za wkład niepieniężny generuje dla obejmującego udziały opodatkowany przychód. Przychód ten równy jest wartości wkładu określonemu w umowie spółki. W przypadku konwersji, będzie to wartość nominalna konwertowanej pożyczki wraz z odsetkami.

 Powstaje natomiast pytanie czy i w jakiej wysokości wspólnik może rozpoznać koszty uzyskania przychodu. W świetle przepisów o CIT, kosztem uzyskania przychodów będą faktycznie poniesione, niezaliczone do kosztów uzyskania przychodów, wydatki na nabycie lub wytworzenie przedmiotu wkładu. Jak się wydaje, w przypadku wierzytelności własnej jaką jest pożyczka, wartość nominalna pożyczki będzie stanowiła dla wspólnika koszt jej wytworzenia. Za koszt wytworzenia nie będzie można natomiast uznać odsetek, które stanowią wynagrodzenie wspólnika za korzystanie przez spółkę z kapitału. Takie podejście zostało już zaakceptowane w kilku indywidualnych interpretacjach podatkowych. Pojawiło się też niekorzystne stanowisko, zgodnie z którym nie można w ogóle mówić o wytworzeniu wierzytelności własnej, a w konsekwencji o poniesieniu wydatków z tego tytułu. Naszym zdaniem, takie podejście jest bezsprzecznie nieprawidłowe.

Należy podkreślić, że powyższe opodatkowanie nie wystąpiłoby gdyby wspólnik uregulował swoje zobowiązanie do pokrycia udziałów gotówką (przelewem bankowym, przekazem). Objęcie udziałów w zamian za wkład pieniężny jest neutralne podatkowo dla wspólnika. Może zatem okazać się, że ze względu na szacowaną wysokość obciążenia w CIT, rekomendowany będzie inny sposób rozliczenia pomiędzy spółką a wspólnikiem.

Z uwagi na powyższe – obecnie już właściwie jednolite – niekorzystne stanowisko organów podatkowym, przy planowaniu restrukturyzacji zadłużenia w spółce należy mieć na uwadze skutki podatkowe rozważanego scenariusza.

Komentarze (0)
lista opinii