Rzecznik Finansowy zawnioskował do Sądu Najwyższego o wydanie uchwały ws. kontroli incydentalnej wzorców umowy

Dodano: 04-04-2017
Publikator: Rzecznik Finansowy

Rzecznik Finansowy w dniu 3 kwietnia 2017 r. złożyła do Sądu Najwyższego wniosek o podjęcie uchwały mającej na celu rozstrzygnięcie istniejących w orzecznictwie sądów rozbieżności co do wykładni prawa w odniesieniu do zagadnienie związanego z przesłankami abuzywnego charakteru postanowienia umowy.

Wątpliwości RF wzbudziła kwestia, czy badanie kontroli incydentalnej przesłanek zgodności z dobrymi obyczajami i rażącego naruszenia interesów konsumenta powinno być dokonywane według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej normatywną treść do innych postanowień uznanych za niedozwolone, czy też powinno być dokonywane z uwzględnieniem sposobu stosowania w praktyce badanego postanowienia i umowy w okresie od daty jej zawarcia.

- W uproszczeniu, chodzi o ustalenie, czy konsument w indywidualnej sprawie ma wykazać przed sądem tylko sam fakt wpisania do umowy klauzuli, pozwalającej bankowi ustalać dowolnie i jednostronnie oprocentowanie, w oparciu o nieprecyzyjne, niejednoznaczne i nieweryfikowalne dla konsumenta kryteria. Czy może musi wskazać, że wykorzystując taką dowolność bank rzeczywiście zawyżał oprocentowanie w sposób krzywdzący konsumenta. Wtedy konieczne byłoby wyliczenie, o ile wyższe były odsetki płacone przez konsumenta, niż miałoby to miejsce przy zastosowaniu jasnych kryteriów. Taki wymóg stawiałby bardzo wysoko poprzeczkę, jeśli chodzi o kwestię dowodową, i samo wykazanie nieuczciwości postanowienia bez wsparcia kogoś biegłego w finansach byłoby praktycznie niemożliwe - wyjaśnia Agnieszka Wachnicka, dyrektor Wydziału Klienta Rynku Bankowo-Kapitałowego, w biurze Rzecznika Finansowego.

Jak wskazał RF, powyższe rozbieżności są szczególnie często dostrzegalne w sporach między konsumentami a instytucjami finansowymi. - Stąd wniosek do Sądu Najwyższego o rozstrzygnięcie tych wątpliwości - mówi Aleksandra Wiktorow, Rzecznik Finansowy. Dodaje, że przyjęcie drugiego rozwiązania powoduje, że konsumentom trudniej jest dochodzić swoich praw, że względu na większe obowiązki dowodowe.

W uzasadnieniu wniosku Rzecznik Finansowy prezentuje pogląd, według którego ocena warunków zawarcia umowy powinna być dokonywana według stanu z daty podjęcia tej umowy. Swoje stanowisko popiera Dyrektywą Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, zgodnie z którą nieuczciwy charakter warunków umowy określany jest w momencie zawarcia umowy, z odniesieniem do wszelkich okoliczności związanych z jej zawarciem oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której jest ona zależna.

Pełna treść wniosku Rzecznika Finansowego do Sądu Najwyższego jest dostępna w „Pełnej publikacji”.

Pliki do pobrania

wstecz