Prawo UE: wejście w życie przepisów przeciwdziałających nadużyciom na rynku kapitałowym

Autor: Przemysław Stopnicki

Dodano: 01-08-2016

Z dniem 3 lipca w życie weszły przepisy mające na celu zwiększenie ochrony inwestorów oraz zaufania do rynków finansowych UE poprzez przeciwdziałanie występującym na rynkach kapitałowych nadużyciom. Na nową legislację, która w sposób istotny zmienia otoczenia regulacyjne spółek publicznych składa się:

  • Rozporządzenie MAR (Market Abuse Regulation), czyli Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 596/2014 w sprawie nadużyć na rynku oraz uchylające dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE, oraz akty wykonawcze do niego,
  • Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2014/57/UE w sprawie sankcji karnych za nadużycia na rynku.

W ramach nowych uregulowań znalazły się:

  1. wprowadzenie nowego reżimu funkcjonowania informacji poufnych wraz ze stworzeniem jednolitej definicji informacji poufnej;
  2. szersze obowiązki w zakresie raportowania transakcji instrumentami finansowymi nałożone na członków organów spółki oraz osoby z nimi związane;
  3. zakaz stosowania prowadzących do nadużyć strategii realizowanych za pomocą transakcji wysokich częstotliwości;
  4. objęcie przepisami również nadużyć na alternatywnych systemach obrotu oraz maklerskich platformach kojarzenia ofert;
  5. wprowadzenie zakazu nadużyć zarówno na rynkach towarowych, jak i powiązanych z nimi rynkach instrumentów pochodnych, oraz wzmocnienie współpracy pomiędzy organami regulacyjnymi rynku finansowego i rynku towarowego;
  6. możliwość nakładania grzywien w wysokości co najmniej trzykrotności zysku osiągniętego w drodze nadużyć na rynku lub co najmniej 15% obrotów w przypadku przedsiębiorstw (państwa członkowskie będą mogły dodatkowo podjąć decyzję o podwyższeniu tych minimalnych stawek).

Ponadto, w zakresie sankcji karnych za nadużycia na rynku kapitałowym omawiane przepisy przewidują:

  1. wprowadzenie wspólnych dla całej Unii Europejskiej definicji przestępstw rynkowych,  takich jak np. wykorzystywanie informacji poufnych, nieuprawnione ujawnianie informacji czy manipulacje na rynku; 
  2. wprowadzenie jednolitych sankcji karnych, w tym kar grzywny oraz kar pozbawienia wolności;
  3. odpowiedzialność osób prawnych za nadużycia.

Warto zwrócić uwagę, że w ramach nowego reżimu funkcjonowania informacji poufnych w spółkach publicznych, zakres obowiązków raportowych będzie ściśle związany z definicją informacji poufnej, a spółki będą zobowiązane dokonać oceny czy dane zdarzenie mieści się w ramach zakresu definicji i w konsekwencji podlega obowiązkowi publikacji. Obecnie obowiązek publikacji był ściśle związany z wystąpieniem jednego z enumeratywnie wymienionych zdarzeń – choć dodatkowo, przepisy zobowiązywały do upublicznienia również wtedy gdy dane zdarzenie, choć nie zostało ujęte w katalogu to mieściło się w zakresie definicji informacji poufnej zawartej w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi.

Rozporządzenie MAR jest bezpośrednio skuteczne, a więc obowiązuje bez potrzeby jego implementacji do krajowego porządku prawnego.

Z kolei termin implementacji postanowień Dyrektywy MAD II upłynął bezskutecznie 3 lipca 2016 r. a polski ustawodawca nie dokonał dotychczas 

wstecz